Globalne ocieplenie wp\u0142yn\u0119\u0142o na zmienno\u015b\u0107 powierzchni spalonej w ostatnich dwudziestu latach[ii]<\/sup><\/a> i\u00a0przewiduje si\u0119, \u017ce b\u0119dzie ono prowadzi\u0142o do zwi\u0119kszenia og\u00f3lnej powierzchni spalonej, cz\u0119stotliwo\u015bci oraz intensywno\u015bci po\u017car\u00f3w. Z drugiej strony, r\u00f3\u017cne ekoregiony reaguj\u0105 na zmiany klimatu w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. W zwi\u0105zku z tym przewidywanie przysz\u0142ych trend\u00f3w w re\u017cimach po\u017carowych w okre\u015blonych obszarach pozostaje wyzwaniem. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z du\u017c\u0105 przestrzenn\u0105 zmienno\u015bci\u0105 tego zjawiska i jego z\u0142o\u017conymi interakcjami z czynnikami takimi jak warunki pogodowe, ro\u015blinno\u015b\u0107 czy presja cz\u0142owieka. Ka\u017cdy z ekoregion\u00f3w wymaga osobnego zbadania jakie czynniki klimatyczne i \u015brodowiskowe maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na rozmiar oraz intensywno\u015b\u0107 po\u017car\u00f3w. W przesz\u0142o\u015bci, badany by\u0142 wp\u0142yw temperatury i opad\u00f3w na wyst\u0119powanie oraz wp\u0142yw oddzia\u0142ywania cz\u0142owieka i ukszta\u0142towaniem terenu. Badania te prowadzono w\u00a0basenie morza \u015ar\u00f3dziemnego w lasach tropikalnych i subtropikalnych.<\/p>\n\n\n\n Obserwacje satelitarne prowadzone s\u0105 na \u015bwiecie od kilkudziesi\u0119ciu lat. D\u0142ugoterminowe misje satelitarne, takie jak MODIS[iii]<\/sup><\/a> (Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer) dostarczaj\u0105 danych pomiarowych na temat \u015brodowiska ziemskiego w skali globalnej. Pozwalaj\u0105 na mierzenie takich parametr\u00f3w jak ewapotranspiracja (parowanie wody z ro\u015blinno\u015bci i gleby), temperatura powierzchni, w\u0142a\u015bciwo\u015bci fotosyntetyczne ro\u015blinno\u015bci, pokrycie terenu czy wyst\u0119powanie pokrywy \u015bnie\u017cnej. Dzi\u0119ki rejestrowaniu obrazu w wielu kana\u0142ach spektralnych, mo\u017cliwe jest tak\u017ce tworzenie algorytm\u00f3w detekcji obszar\u00f3w spalonych.<\/p>\n\n\n\n Po\u0142udniowa Syberia zajmuje du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Rosji, Chin i Mongolii i po\u0142o\u017cona jest w r\u00f3\u017cnych strefach klimatycznych. Jednocze\u015bnie, Syberia uznawana jest za jeden z obszar\u00f3w najbardziej nara\u017conych na negatywny wp\u0142yw zmian klimatu. Szacuje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu ostatnich 130 lat, \u015brednioroczna temperatura na Syberii wzros\u0142a o 1.8\u00b0C[iv]<\/sup><\/a>. Ten wzrostowy trend, powoduje wyd\u0142u\u017cenie sezonu po\u017carowego i zwi\u0119kszenie liczby dni, w kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest wyst\u0105pienie po\u017car\u00f3w. Obserwacje satelitarne pozwoli\u0142y stworzy\u0107 histori\u0119 syberyjskich po\u017car\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad na obszarze oko\u0142o 2,5 miliona kilometr\u00f3w kwadratowych (Rys. 1).<\/p>\n\n\n\n Rys. 1 Rozk\u0142ad przestrzenny oraz liczba po\u017car\u00f3w w latach 2002 – 2021. \u017br\u00f3d\u0142o: opracowanie CBK PAN[v]<\/strong><\/a><\/sup><\/em><\/p>\n\n\n\n Dane satelitarne uzupe\u0142nione zosta\u0142y o dane klimatologiczne z kilkudziesi\u0119ciu stacji naziemnych. Wykorzystane zosta\u0142y informacje dotycz\u0105ce maksymalnej i minimalnej temperatury oraz wielko\u015bci opadu, w latach 2002-2021.<\/p>\n\n\n\n Modelowanie matematyczne pozwoli\u0142o okre\u015bli\u0107, kt\u00f3re zmienne i w jakich miesi\u0105cach w roku maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na wielko\u015b\u0107 obszar\u00f3w spalonych. Modelowanie przeprowadzone zosta\u0142o z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem g\u0142\u00f3wnych klas pokrycia terenu wyst\u0119puj\u0105cych na tym obszarze: las\u00f3w, obszar\u00f3w trawiastych oraz krzewiastych. Badania pokazuj\u0105, \u017ce najwi\u0119kszy wp\u0142yw na wyst\u0119powanie po\u017car\u00f3w na Syberii ma ewapotranspiracja. Ewapotranspiracja w miesi\u0105cach zimowych poprzedzaj\u0105cych sezon po\u017carowy jest pozytywnie skorelowana z wielko\u015bci\u0105 obszar\u00f3w spalonych co oznacza, \u017ce im wi\u0119cej wody wyparuje zim\u0105 tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce dany obszar sp\u0142onie latem. Z kolei ewapotranspiracja w miesi\u0105cach wiosennych jest negatywnie skorelowana z liczb\u0105 po\u017car\u00f3w co mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce niedostatek wody (objawiaj\u0105cy si\u0119 ma\u0142ym parowaniem i akumulacj\u0105 suchej masy palnej) wp\u0142ywa na zwi\u0119kszone wyst\u0119powanie po\u017car\u00f3w latem. Parowanie nie jest oczywi\u015bcie jedynym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na wyst\u0119powanie po\u017car\u00f3w na Syberii. R\u00f3wnie istotne okaza\u0142a s\u0105 aktywno\u015b\u0107 fotosyntetyczna ro\u015blin, mierzona z pu\u0142apu satelitarnego, oraz warto\u015bci minimalnych temperatur rejestrowanych na naziemnych stacjach pomiarowych.<\/p>\n\n\n\n Obserwacje satelitarne, pozwalaj\u0105 na mierzenie czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na wyst\u0119powanie po\u017car\u00f3w z\u00a0niedost\u0119pn\u0105 wcze\u015bniej dok\u0142adno\u015bci\u0105 i zasi\u0119giem przestrzennym. W konsekwencji, umo\u017cliwi\u0142y badanie jak zmiany \u015brodowiska, wywo\u0142ane zmianami klimatu wp\u0142yn\u0105 na liczb\u0119 oraz zasi\u0119g po\u017car\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n [i]<\/a> Werf, Guido R. van der, James T. Randerson, Louis Giglio, Thijs T. Van Leeuwen, Yang Chen, Brendan M. Rogers, Mingquan Mu, et al. 2017. \u201cGlobal Fire Emissions Estimates during 1997\u20132016.\u201d Earth System Science Data<\/em> 9:697\u2013720.<\/p>\n\n\n\n [ii]<\/a> A. Gincheva et al., 2024. The Interannual Variability of Global Burned Area Is Mostly Explained by Climatic Drivers. Earth’s Future<\/em>, 12, e2023EF004334, https:\/\/doi.org\/10.1029\/ 2023EF004334<\/p>\n\n\n\n [iii]<\/a> Giglio, Louis, Christopher Justice, Luigi Boschetti, and David Roy. 2021. \u201cMODIS\/Terra+Aqua Burned Area Monthly L3 Global 500m SIN Grid V061.\u201d https:\/\/doi.org\/10.5067\/MODIS\/MCD64A1.061.<\/p>\n\n\n\n [iv]<\/a> Groisman, Pavel Ya, and Garik Gutman. 2012. Regional Environmental Changes in Siberia and Their Global Consequences<\/em>. Springer Science & Business Media.<\/p>\n\n\n\n [v]<\/a> Wo\u017aniak, E., i Aleksandrowicz S.. \u201eSelf-Adjusting Thresholding for Burnt Area Detection Based on Optical Images\u201d. Remote Sensing, t. 11, nr 22, listopad 2019, s. 2669. DOI.org (Crossref), https:\/\/doi.org\/10.3390\/rs11222669.<\/p>\n\n\n\n Po\u017cary maj\u0105 znaczny wp\u0142yw na \u015brodowisko, ekonomi\u0119 oraz spo\u0142ecze\u0144stwo. Opr\u00f3cz natychmiastowych strat w \u017cyciu i mieniu, wp\u0142ywaj\u0105 na bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, w\u0142a\u015bciwo\u015bci gleby, struktur\u0119 las\u00f3w, jako\u015b\u0107 powietrza i\u00a0zdrowie ludzi. Szacuje si\u0119, \u017ce po\u017cary uwalniaj\u0105 rocznie oko\u0142o 2 gigatony w\u0119gla do atmosfery[i], co znacznie przyczynia si\u0119 do og\u00f3lnej wielko\u015bci emisji gaz\u00f3w cieplarnianych i wzmocnienia zmian klimatu. Globalne ocieplenie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[18,22],"tags":[],"blocksy_meta":"","featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":""},"post_excerpt_stackable":" Po\u017cary a zmiany klimatu Po\u017cary maj\u0105 znaczny wp\u0142yw na \u015brodowisko, ekonomi\u0119 oraz spo\u0142ecze\u0144stwo. Opr\u00f3cz natychmiastowych strat w \u017cyciu i mieniu, wp\u0142ywaj\u0105 na bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, w\u0142a\u015bciwo\u015bci gleby, struktur\u0119 las\u00f3w, jako\u015b\u0107 powietrza i\u00a0zdrowie ludzi. Szacuje si\u0119, \u017ce po\u017cary uwalniaj\u0105 rocznie oko\u0142o 2 gigatony w\u0119gla do atmosfery[i], co znacznie przyczynia si\u0119 do og\u00f3lnej wielko\u015bci emisji gaz\u00f3w cieplarnianych i wzmocnienia zmian klimatu. Globalne ocieplenie wp\u0142yn\u0119\u0142o na zmienno\u015b\u0107 powierzchni spalonej w ostatnich dwudziestu latach[ii] i\u00a0przewiduje si\u0119, \u017ce b\u0119dzie ono prowadzi\u0142o do zwi\u0119kszenia og\u00f3lnej powierzchni spalonej, cz\u0119stotliwo\u015bci oraz intensywno\u015bci po\u017car\u00f3w. Z drugiej strony, r\u00f3\u017cne ekoregiony reaguj\u0105 na zmiany klimatu w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. W zwi\u0105zku z tym przewidywanie…<\/p>\n","category_list":"News<\/a>, Us\u0142ugi ekosystemowe<\/a>","author_info":{"name":"admin","url":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/?author=1"},"comments_num":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2051"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2051"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2055,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2051\/revisions\/2055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dane satelitarne<\/h4>\n\n\n\n
Modelowanie po\u017car\u00f3w na Syberii<\/h4>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/EOTiST_pozary_wykres.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"