<\/p>\n\n\n\n
Krajobrazy teren\u00f3w takich jak bagna czy torfowiska, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie mo\u017cna zaliczy\u0107 do obszar\u00f3w silnie uwodnionych (mokrade\u0142), to niezwyk\u0142y \u015bwiat, gdzie pod\u0142o\u017ce zachowuje si\u0119 troch\u0119 jak g\u0105bka, kapsu\u0142a czasu i ogromny magazyn. Cz\u0119sto tajemnicze i niedost\u0119pne ekosystemy s\u0105 jednocze\u015bnie nie zawsze docenianymi bohaterami naszej planety. Nalez\u0105 one do najbardziej produktywnych siedlisk na Ziemi, odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 w magazynowaniu w\u0119gla, oczyszczaniu wody i regulacji przep\u0142ywu wody,\u00a0 wspieraniu r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej i dostarczenia szerokiej gamy innych us\u0142ug jako ekosystem.<\/p>\n\n\n\n
Torfowiska s\u0105 uznawane za szczeg\u00f3lnie wa\u017cne ze wzgl\u0119du na ich mo\u017cliwo\u015bci magazynowania pot\u0119\u017cnych ilo\u015bci w\u0119gla. Przez tysi\u0105ce lat swojego powstawania ekosystemy te gromadz\u0105 ogromne ilo\u015bci materia\u0142u organicznego, zatrzymuj\u0105c w\u0119giel, kt\u00f3ry w przeciwnym razie przyczyni\u0142by si\u0119 do wzrostu poziomu CO2<\/sub> w atmosferze. Pokrywaj\u0105 zaledwie oko\u0142o 3% powierzchni l\u0105dowej Ziemi, a jednocze\u015bnie 25% \u015bwiatowego w\u0119gla w glebie jest magazynowane w\u0142a\u015bnie w tych obszarach. Torfowiska to prawdziwi sojusznicy spo\u0142ecze\u0144stwa w mierzeniu si\u0119 ze skutkami zmian klimatu.<\/p>\n\n\n\n Tereny podmok\u0142e dzia\u0142aj\u0105 jak naturalne oczyszczalnie wody. Z przep\u0142ywaj\u0105cej przez warstwy gleby wody odfiltrowywane s\u0105 zanieczyszczenia, osady i cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych zanim trafi dalej do rzek, jezior i zasob\u00f3w podziemnych, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 ludzie, zwierz\u0119ta i ro\u015blinno\u015b\u0107. Dzia\u0142aj\u0105 troch\u0119 jak \u201enerki natury\u201d! Filtrowanie wody przez mokrad\u0142a jest czasoch\u0142onne, co wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na regulowanie ilo\u015bci wody w korytach rzecznych. Poch\u0142anianie i powolne uwalnianie wody zmniejsza ryzyko powodzi w miejscach, gdzie wyst\u0119puj\u0105 obszary podmok\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Specyficzne warunki bagien, torfowisk i mokrade\u0142 przyci\u0105gaj\u0105 tam okre\u015blon\u0105, acz szerok\u0105 gam\u0119 gatunk\u00f3w i zwierz\u0105t, kt\u00f3re upodoba\u0142y sobie tego typu siedliska. Ekosystemy mokrad\u0142owe s\u0105 domem dla unikalnych gatunk\u00f3w od mch\u00f3w charakterystycznych dla torf\u00f3w po rzadkie motyle i ptaki. Zachowanie naturalnie mokrych warunk\u00f3w w tych ekosystemach jest kluczowe dla podtrzymania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej i r\u00f3wnowagi ekologicznej.<\/p>\n\n\n\n Mokrad\u0142a kojarz\u0105 si\u0119 z cisz\u0105 i spokojem. Te pi\u0119kne miejsca przez otoczk\u0119 niedost\u0119pno\u015bci stanowi\u0105 jednocze\u015bnie ogromny zas\u00f3b korzy\u015bci kulturowych i rekreacyjnych. Miejsca, kt\u00f3re s\u0105 dostosowane do przyj\u0119cia turyst\u00f3w s\u0105 cz\u0119sto rezerwatami ekologicznymi pe\u0142ni\u0105cymi jednocze\u015bnie funkcj\u0119 edukacyjn\u0105. Oczywiste korzy\u015bci zwi\u0105zane z popularno\u015bci\u0105 turystyczn\u0105 przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na rozw\u00f3j lokalnej gospodarki i spo\u0142eczno\u015bci. Miejsce dla siebie przy mokrad\u0142ach znajd\u0105 tak\u017ce entuzja\u015bci dzikiej przyrody, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli znale\u017a\u0107 w takich obszarach rzadkie i pi\u0119kne okazy ro\u015blin i zwierz\u0105t. Oczywi\u015bcie wszystko to z zachowaniem zasad zr\u00f3wnowa\u017conej turystyki!<\/p>\n\n\n\n Niestety, mokrad\u0142a nie s\u0105 odporne na zmiany zwi\u0105zane z klimatem i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka. Post\u0119puj\u0105ca degradacja znacz\u0105co wp\u0142ywa na zakres us\u0142ug ekosystem\u00f3w, kt\u00f3re te niezwyk\u0142e obszary oferuj\u0105. Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce mo\u017cemy co\u015b z tym zrobi\u0107! Istnieje wiele organizacji i dzia\u0142a\u0144 na rzecz ochrony mokrade\u0142. Warto wspiera\u0107 tego typu inicjatywy, a pierwszym krokiem do tego mo\u017ce by\u0107 edukacja, bo s\u0105 to wci\u0105\u017c ekosystemy ma\u0142o znane i nie po\u015bwi\u0119ca si\u0119 im wystarczaj\u0105co wiele uwagi. Cisi bohaterowie natury nie potrzebuj\u0105 braw do dzia\u0142ania, a jedynie odrobin\u0119 wsparcia, aby m\u00f3c kontynuowa\u0107 swoj\u0105 nieocenion\u0105 prac\u0119 dla obecnych i przysz\u0142ych pokole\u0144!<\/p>\n\n\n\n Janse, J. H., Van Dam, A. A., Hes, E. M., de Klein, J. J., Finlayson, C. M., Janssen, A. B., … & Verhoeven, J. T. (2019). Towards a global model for wetlands ecosystem services. Current opinion in environmental sustainability<\/em>, 36<\/em>, 11-19.<\/p>\n\n\n\n Peng, J., Xia, P., Liu, Y., Xu, Z., Zheng, H., Lan, T., & Yu, S. (2023). Ecosystem services research: From golden era to next crossing. Transactions in Earth, Environment, and Sustainability, 1(1), 9-19.<\/p>\n\n\n\n Rebelo, A. J., Emsens, W. J., Esler, K. J., & Meire, P. (2018). Quantification of water purification in South African palmiet wetlands. Water Science and Technology<\/em>, 78<\/em>(5), 1199-1207.<\/p>\n\n\n\n XIANG, L., SONG, X., LI, Z., CHEN, C., HE, J., CHEN, Q., … & SANG, K. (2023). EVALUATING ECOSYSTEM SERVICES OF WETLANDS BASED ON AHP METHOD: A STUDY ON HUIYANG, GREATER BAY AREA IN CHINA. Applied Ecology & Environmental Research, 21(4).<\/p>\n\n\n\n Yunus, M. (2024). A critical review of peatland ecosystem services research in Indonesia: Uncovering knowledge gaps and research needs. Journal of the Bulgarian Geographical Society<\/em>, 50<\/em>, 169-190.<\/p>\n\n\n\n Ludwika Tomala \u201eTorfowiska – tykaj\u0105ca bomba w\u0119glowa nieuwzgl\u0119dniona w modelach klimatu\u201d, PAP, https:\/\/www.pap.pl\/aktualnosci\/news%2C785987%2Ctorfowiska-tykajaca-bomba-weglowa-nieuwzgledniona-w-modelach-klimatu.html<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/bagna.pl\/<\/a> – Informacyjny Serwis Mokrad\u0142owy<\/p>\n\n\n\n https:\/\/peatlands.org\/peatlands\/ecosystem-services\/<\/a> – International Peatland Society<\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.epa.gov\/wetlands\/why-are-wetlands-important<\/a> – US Environmental Protection Agency<\/p>\n\n\n\n https:\/\/thecannproject.org\/learn\/peat-bogs-wetlands\/<\/a> – Collaborative Action for the Natura Network Project<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Janse, J. H., Van Dam, A. A., Hes, E. M., de Klein, J. J., Finlayson, C. M., Janssen, A. B., … & Verhoeven, J. T. (2019). Towards a global model for wetlands ecosystem services. Current opinion in environmental sustainability, 36, 11-19. Peng, J., Xia, P., Liu, Y., Xu, Z., Zheng, H., Lan, T., & Yu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[18,22],"tags":[],"blocksy_meta":"","featured_image_urls":{"full":"","thumbnail":"","medium":"","medium_large":"","large":"","1536x1536":"","2048x2048":""},"post_excerpt_stackable":" Krajobrazy teren\u00f3w takich jak bagna czy torfowiska, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie mo\u017cna zaliczy\u0107 do obszar\u00f3w silnie uwodnionych (mokrade\u0142), to niezwyk\u0142y \u015bwiat, gdzie pod\u0142o\u017ce zachowuje si\u0119 troch\u0119 jak g\u0105bka, kapsu\u0142a czasu i ogromny magazyn. Cz\u0119sto tajemnicze i niedost\u0119pne ekosystemy s\u0105 jednocze\u015bnie nie zawsze docenianymi bohaterami naszej planety. Nalez\u0105 one do najbardziej produktywnych siedlisk na Ziemi, odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 w magazynowaniu w\u0119gla, oczyszczaniu wody i regulacji przep\u0142ywu wody,\u00a0 wspieraniu r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej i dostarczenia szerokiej gamy innych us\u0142ug jako ekosystem. Wielkie magazyny w\u0119gla Torfowiska s\u0105 uznawane za szczeg\u00f3lnie wa\u017cne ze wzgl\u0119du na ich mo\u017cliwo\u015bci magazynowania pot\u0119\u017cnych ilo\u015bci w\u0119gla. Przez tysi\u0105ce lat swojego powstawania ekosystemy te gromadz\u0105…<\/p>\n","category_list":"News<\/a>, Us\u0142ugi ekosystemowe<\/a>","author_info":{"name":"admin","url":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/?author=1"},"comments_num":"0 comments","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2034"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2035,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2034\/revisions\/2035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eotist.cbk.waw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Oczyszczalnie wody i ochrona przeciwpowodziowa<\/h4>\n\n\n\n
Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107<\/h4>\n\n\n\n
Us\u0142ugi kulturowe i rekreacyjne<\/h4>\n\n\n\n
Ochrona mokrade\u0142<\/h4>\n\n\n\n
Bibliografia<\/h4>\n\n\n\n